Merhaba sevgili okurlar,<\/p>\n\n\n\n
Bu ikinci bulu\u015fmam\u0131zda bir sanat yap\u0131t\u0131nda ne g\u00f6rmeliyiz, neye, nas\u0131l bakmal\u0131y\u0131z\u0131 konu\u015faca\u011f\u0131z. Daha do\u011frusu nas\u0131l yakla\u015fmam\u0131z gerekti\u011fini ya da bir anlam vermemiz gerekir mi veya gerekmez mi? Nas\u0131l sorusu burada en \u00f6nemli soru tipidir. Ne sorusu, sadece o \u015feyi tan\u0131mlar ve biter. Nas\u0131l sorusu ise olay\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bunlar\u0131 bir resim yap\u0131t\u0131 \u00fczerinden anlat\u0131rsak, daha net anla\u015f\u0131l\u0131r. Sanat\u00e7\u0131 bir resme ba\u015flarken (\u00e7e\u015fitli eskizlerden sonra), \u00f6nce onun genel olarak boyutlar\u0131n\u0131n yatay veya dikey mi olaca\u011f\u0131na karar verir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yapaca\u011f\u0131 resim, dikey bir d\u00f6rtgende mi etkili olur veya yatay bir d\u00f6rtgende mi etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Sonra resmini \u00e7izgi, ton, renk gibi plastik elemanlarla olu\u015fturur. Elemanlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ile de veya kolaj, asemblajlarla da ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Resmin alt-\u00fcst veya sa\u011f-sol taraflarla da hesaplar\u0131n\u0131 yaparak(d\u00fc\u015f\u00fcnsel veya sezgisel olarak) resmini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n
Resimlere d\u0131\u015far\u0131dan bir insan olarak nas\u0131l bakar\u0131z? Veya nas\u0131l bakmam\u0131z gerekir? \u00d6rnek olarak tipik bir Mondriaan resmine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda siyah bant \u015feklinde koyu alanlar g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. K\u0131rm\u0131z\u0131, mavi, sar\u0131 ve beyaz d\u00f6rtgenleri, siyah alanlar belirler. Resim, bir d\u00fczen, bir sistem i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Renkli alanlar belli bir simetri i\u00e7inde de\u011fil, resmin dengesini sa\u011flamas\u0131, s\u0131cak-so\u011fuk etkisini korumas\u0131 i\u00e7indir. K\u0131rm\u0131z\u0131, mavi ve sar\u0131 renklerle de, en temel renk anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bunlar dedi\u011fimiz gibi bir d\u00fczenin olgusu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n
Bu i\u015fi bilen insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle bakarsak, (resim e\u011fitimi g\u00f6rm\u00fc\u015f, sanat okumu\u015f, bunun art\u0131k felsefesini bilen insanlar) b\u00f6yle anlamland\u0131rabilece\u011fimiz durumlar meydana gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat\u00e7\u0131 resminde dikey formlar, alanlar kullan\u0131yorsa, bir \u015feyin ayakta durmas\u0131n\u0131, ayakta kalmas\u0131n\u0131, sa\u011f-sol yatay formlara, alanlara kar\u015f\u0131 bir yap\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131 istemektedir. Yine bir resimde de yataylar\u0131 fazla g\u00f6r\u00fcyorsak, buna kar\u015f\u0131t olan dikeylerin durumu, o yataylar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc belirleyecektir. Her \u015fey tersiyle vard\u0131r. Bu da bildi\u011finiz gibi felsefe de \u2018\u2019Z\u0131tlar\u0131n Birli\u011fi\u2019\u2019 ilkesiyle kendini g\u00f6sterir. Z\u0131t \u015feyler bir arada bulunur. Z\u0131t \u015feylerin oldu\u011fu yerde, enerji vard\u0131r, heyecan vard\u0131r, co\u015fku vard\u0131r. Dikey x yatay, e\u011fri x do\u011fru, yumu\u015fak x sert, siyah x beyaz, vs\u2026vs\u2026say\u0131s\u0131z derecede \u00f6rnek verebiliriz. Bunlara bir de diyagonalleri, dinamik yap\u0131lar\u0131 da katarsak, i\u015fte d\u00fc\u015f\u00fcnerek bakmam\u0131z gereken resimler ortaya \u00e7\u0131kar. Bu arada bu
sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yap\u0131lar, kendi ya\u015fant\u0131m\u0131zda, hayat\u0131m\u0131zda birebir var olan \u015feyler. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fant\u0131m\u0131za dikkat edersek, \u00e7e\u015fitli z\u0131tl\u0131klar\u0131, uyum i\u00e7inde olanlar\u0131, gerilimlerimizi, neyi isteyip istemediklerimizi veya ho\u015fland\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131, sevmediklerimizi \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Yani ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n ta kendisidir asl\u0131nda resimlerimiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat\u00e7\u0131 bilmedi\u011fi, g\u00f6rmedi\u011fi, hissetmedi\u011fi, ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 herhangi bir \u015feyi, resminde g\u00f6stermez. Sanat\u00e7\u0131 okudu\u011fu, tatt\u0131\u011f\u0131, sevdi\u011fi, bilebildi\u011fi \u015feylerin resmini yapar. Bunlar\u0131 tabi ki ak\u0131l ve duygu yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirir. Zaten ak\u0131l ve duygunun birle\u015fimi, duyarl\u0131l\u0131kt\u0131r. Her \u015feyi duyarl\u0131 antenleriyle alg\u0131lar sanat\u00e7\u0131.B\u00f6yle olu\u015fturur yap\u0131tlar\u0131n\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Peki biz nas\u0131l bakaca\u011f\u0131z resimlere? Bunlar\u0131n bu kadar bilgilerine, tecr\u00fcbelerine sahip de\u011filiz. Bilmek zorunda da olmayabiliriz. Burada \u00f6nemli olan \u015fudur. Sanat\u00e7\u0131, her \u015feyden \u00f6nce insand\u0131r. Bu s\u00f6z Chopin\u2019indir. Yani sanat\u00e7\u0131 da a\u011flar, g\u00fcler, co\u015far, ba\u011f\u0131r\u0131r, sever, sevilir, ya\u015famda \u00e7e\u015fitli gitgelleri olan ki\u015fidir. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n da bizler gibi ya\u015fam \u015fekilleri vard\u0131r. Bu ya\u015fam \u015feklini daha duyarl\u0131 hale getirdi\u011finde ise, sanat yap\u0131tlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi tekrar konumuza geri d\u00f6nersek; en basit haliyle bir resme g\u00f6n\u00fclden, g\u00f6n\u00fcl g\u00f6z\u00fcyle, y\u00fcrekten, i\u00e7inizden ne geliyorsa ne hissediyorsak ne hissettiriyorsa, onu ortaya koyarsak\u2026inan\u0131n en do\u011fru yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 sergilemi\u015f olursunuz. Kalpten bakmak, sizin ki\u015fili\u011finiz, karakteriniz ne ise onun i\u00e7tenli\u011fiyle bakarsan\u0131z, o yap\u0131t\u0131n t\u00fcm olgular\u0131n\u0131 hissetmi\u015f olursunuz. O yap\u0131t\u0131n iyi bir resim oldu\u011funu veya problemli bir resim oldu\u011funu ke\u015ffedersiniz.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00fczden ister somut ister soyutlama hatta ister soyut resme bakarken, ille de resimden anlamak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in yeter ki kendiniz gibi, i\u00e7ten, y\u00fcrekten t\u00fcm ki\u015fili\u011finizle, benli\u011finizle bakarsan\u0131z, oradaki g\u00fczel \u015feyleri fark edersiniz, g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ve zevk al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, resme bakarken onun \u00fczerinde bilgiler vard\u0131r, o bilgileri alman\u0131n yolu da ona, sorular sormakt\u0131r. Bu sorular\u0131 sorabilmenin yolu da merak etmek, bilgi sahibi olmak, okumakt\u0131r. Hayat\u0131n\u0131zdaki baz\u0131 \u00f6rnekler, tecr\u00fcbeler, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar, o yap\u0131t\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu fark edebilmekten ge\u00e7iyor. Siz ne kadar kendinize ve ya\u015fama soru sorarsan\u0131z, ya\u015fam\u0131n\u0131z o kadar anlam kazanmaya ba\u015flar. Bu durumda da resimle sizin aran\u0131zda ileti\u015fim ba\u015flar. Resmin etkilerini almaya ba\u015flars\u0131n\u0131z, i\u015fte sizin kendiniz gibi olu\u015funuz da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n
Sevgili dostlar bu konular o kadar geni\u015f kapsaml\u0131 ki tam bir okyanus gibi veya sonsuz evren gibidir. Daha sonraki yaz\u0131lar\u0131mda bu konuya tekrar tekrar de\u011finece\u011fim, anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m elimden geldi\u011fi kadar. Tekrar g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnceye kadar, kendiniz gibi, orijinalli\u011finiz gibi davranmaya devam edin. <\/p>\n\n\n\n
En g\u00fczel hissedi\u015f b\u00f6yle oluyor.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Murat Mete Agyar, Professor
Mimar Sinan Fine Arts University,
Facebook: Murat Mete Agyar
Instagram: @muratmeteagyar<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Merhaba sevgili okurlar, Bu ikinci bulu\u015fmam\u0131zda bir sanat yap\u0131t\u0131nda ne g\u00f6rmeliyiz, neye, nas\u0131l bakmal\u0131y\u0131z\u0131 konu\u015faca\u011f\u0131z. Daha do\u011frusu nas\u0131l yakla\u015fmam\u0131z gerekti\u011fini ya da bir anlam vermemiz gerekir mi veya gerekmez mi? Nas\u0131l sorusu burada en \u00f6nemli soru tipidir. Ne sorusu, sadece o \u015feyi tan\u0131mlar ve biter. Nas\u0131l sorusu ise olay\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc anlat\u0131r. Bunlar\u0131 bir resim yap\u0131t\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":762,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[68],"tags":[21,52,42],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"tr","enabled_languages":["en","tr"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/760"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=760"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":856,"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/760\/revisions\/856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arttmodernmiami.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}